B04. Projekt terrarium, (Koncepcja C07)

Koncepcja C09, widok A. Gablota terrarium roślin tropikalnych, jako półścianka działowa części wypoczynkowej salonu i holu.

21.12.2022

Dzień dobry,

Prace koncepcyjne przestrzeni mieszkalnych, biurowych lub użyteczności publicznej są niezbędnym wczesnym etapem projektowania. Zebrane pomysły i wyobrażenia w formie chociażby luźnych szkiców, rysunków, czy schematów posłużą do mogą posłużyć do wyważenia salda szans i ryzyka całego przedsięwzięcia. To bardzo odpowiedni moment, aby w zakresie technicznym i wykonawczym przeanalizować zdolności sfinansowania inwestycji pod założone oczekiwania Klienta. Nierzadko popełnianym błędem inwestycyjnym jest pominięcie projektu koncepcyjnego. Klienci często, na skróty przyjmują za dobrą monetę cząstkowe ceny materiałów zaczerpniętych z otchłani Internetu, koszt robocizny według własnego uznania – zaniżając założenia do dalszej realizacji. Brnąc głębiej, brak koncepcji, a więc podstawy do konsultacji technicznych często skutkuje niedopowiedzeniem oraz kolizją frontów robót branżowych, doborem nieodpowiednich materiałów, czy narzuceniem niepraktycznych rozwiązań. Inwestorowi bez praktycznej wiedzy wykonawczej łatwo przychodzi kolejny błąd, tj. przyjęcie do projektu całego pakietu „najlepszych” pomysłów nowoczesnego wnętrza. Niedoszacowany projekt wykonawczy lub niefunkcjonalne, trudne w użytkowaniu rozwiązania epizodycznie można skorygować, ale zwyczajowo trafiają do realizacji. Ładny i fajny pozostaje jedynie na papierze, a ten zrealizowany niekiedy powoduje frustrację i rozczarowanie po kolei Projektanta, Inwestora i Wykonawców.

Zatem co zrobić, aby ładny, elegancki i unikatowy projekt nie pozostał jedynie na papierze, a ten zrealizowany nie wywołał frustracji i rozczarowanie po kolei Inwestora, Wykonawców i Projektanta ? Namawiam swoich Klientów do wczesnego kontaktu i merytorycznych dyskusji. Chętnie przygotowuję koncepcje, wizualizacje i wyceny potencjalnych realizacji. W miarę potrzeb zaproponuję i nakreślę kilka wariantów, aby umożliwić Inwestorowi wybór odpowiedni do wyobrażeń i zasobności jego portfela. Niezależnie od znanego przysłowia – nie obawiam się zmierzyć i ewentualnie konstruktywnie skrytykować zamiary do siły końcowego Użytkownika. Odległy czas do ewentualnej realizacji nie ma znaczenia – angażuję moce projektowe niezależnie czy realizacji jest w trakcie, czy rozpoczęcie za kilka miesięcy, czy półtora roku.

KONCEPCJA C07:

Przedstawiam koncepcję tropikalnego habitatu roślin egzotycznych w formie półścianki oddzielającej hol i jadalnię od strefy wypoczynkowej salonu. Projekt terrarium wielkogabarytowego dedykowany do dużej, otwartej przestrzeni, znajduje zastosowanie jako oś domu, także w projektowaniu loftu. W przeciwieństwie do ściennych, narożnych, jedno lub dwustronnych gablot – tego typu wielostronny obiekt spełni ciekawą rolę i funkcję transparentnej ściany działowej. Wyznacza granicę stref użytkowych, jednocześnie stanowiąc żywą roślinną dekorację, skupiającą zainteresowanie i uwagę każdego domownika, użytkownika lub gościa.

Koncepcja C09, widok B. Gablota terrarium roślin tropikalnych, jako półścianka działowa części wypoczynkowej salonu i holu.

GABARYTY: L220 x W55 x H200cm

Długość (L) gabloty jest niemal dowolna, chociaż należy pamiętać o podziale frontów i sposobu ich otwierania. Nie rekomenduję drzwi/frontów dłuższych niż 80cm. Zatem jeśli długość gabloty przekroczy 160cm należy przewidzieć sekcję sztywnego, nieotwieranego frontu. W tej koncepcji takie właśnie rozwiązanie zastosowałem.

Zbiornik terrarium przewiduję dość smukły 50-55cm, maksymalnie 60cm szerokości (W). Z punktu widzenia wewnętrznej aranżacji terrarium niewielka głębia z pewnością stanowi wyzwanie, ale jest jak najbardziej wykonalna. Szerszego zbiornika nie zalecam z uwagi na wizualne przytłoczenie wielkością i utratę właściwości przegrody lub zabudowy działowej. Węższy zbiornik z kolei mocno odradzam, jako że zabraknie zwyczajnie miejsca na sensowną aranżację oraz nieuniknione byłyby braki światła w dolnych partiach – jednego z czynników odpowiadających za życie i prawidłowy rozwój habitatu.

Wysokość terrarium (H) oraz całej zabudowy ograniczona jest oczywiście stropem kondygnacji. Ponieważ systemy podtrzymania życia są przewidziane w osobnym pomieszczeniu za ścianą (w kotłowni) nie jest potrzebna przestrzeń pod gablotą i można wykorzystać praktycznie całą wysokość. Aby zachować symetrię obiektu, podbudowa jest tej samej wysokości co nadbudowa (na potrzeby oświetlenia) i wynosi 30cm.

Przestrzeń techniczna do obsługi terrarium jest uzależniona od stopnia automatyzacji procesów. Wydawałoby się, że terrarium nie potrzebuje skomplikowanej techniki. W bardzo dużym uproszczeniu to prawda, ale im mniej techniki podtrzymania życia tym więcej pracy, fizycznie często ciężkiej i brudnej czeka końcowego Użytkownika – do utrzymania i zapewnienia prawdziwej dekoracji domu. Ilość niezbędnych nakładów roboczogodzin jest wprost proporcjonalna do wielkości zbiornika. Nie wyobrażam sobie wykonania terrarium wielogabarytowego skali przedstawianej koncepcji bez zapewnienia przynajmniej własnej automatycznej produkcji wody oraz retencji lub odprowadzenia odcieku do kanalizacji. Mając do dyspozycji powierzchnię w osobnym pomieszczeniu wystarczy zarezerwować około 1m2, np. L150 x W60cm.

ZBIORNIK:

Ponieważ buduję terraria o wysokiej wilgotności zbiornik musi być szczelny i wodoodporny, zatem rozważam tylko i wyłącznie terrarium szklane. W przeszłości zrealizowałem terraria akrylowe i przyznam, że nie jest to najtrafniejszy materiał – mimo zastosowania grubych paneli gabloty się odkształcały i potrzebne było ratowanie konstrukcji stalowymi wzmocnieniami. Zatem obecna koncepcja opiera się na szklanej gablocie. Rodzaj szkła do wyboru Zamawiającego. O ile w akwarystyce szkło OPTIWHITE jest zdecydowanie bardziej efektowne od FLOAT, to w terrarystyce, nie robi aż tak wielkiej różnicy.

Zamknięte terraria roślinne dzielimy na paludaria oraz wiwaria. Paludarium różni się od wiwarium tym, że jest to terrarium o bardzo wysokiej wilgotności lub terrarium z zbiornikiem wodnym (czasem nazywane akwaterrarium). Zatem wykonanie paludarium wiąże się z zapewnieniem dolnej frontowej szyby wysokiej na tle ile potrzebujemy części akwariowej. Zachowując optyczną symetrię, zbiornik wodny paludarium powinien mieć przynajmniej 1/3 wysokości całego terrarium. Co prawda w przypadku tak dużego zbiornika można by się pokusić o zmniejszenie proporcji do 1/4, ale i tak część akwariowa byłaby dość nisko, bardzo nisko. Przyznam, że nie rozumiem projektów, w których samo akwarium lub część akwariowa terrarium są przy podłodze, lub nawet na poziomie pasa dorosłej osoby. Obserwacja życia w takim zbiorniku do którego trzeba się mocno schylać musi być bardzo niepraktyczna i okazjonalna. Ale to moje osobiste zdanie. Zatem w przypadku koncepcji C09, de facto zbiornika ściennego nie ma w ogóle dyskusji dzieleniu habitatu lustrem wody, a więc będzie to wiwarium roślin egzotycznych.

Dostęp do wnętrza terrarium zostanie zapewniony przynajmniej od strony niezabudowanej meblami – od holu i jadalni. Do indywidualnego zastanowienia jest dostęp obustronny. Teoretycznie przy tak wąskiej podstawie możemy pominąć otwieranie gabloty z drugiej strony, chociaż w takim przypadku konieczne będzie utrzymanie samych roślin w ryzach – przerośnięcie gabloty utrudni dostęp w jej głębi. Rekomenduję otwieranie frontów terrarium uchylnie na zawiasach. Fantastycznie jest otworzyć oba skrzydła frontów i mieć pełne wachlarz doznań, wilgotność, zapach oraz mieć całe terrarium w zasięgu ręki. Frontowe drzwi są cięte laserowo i zlicowane z gablotą.

Koncepcja C09. Podział frontów.
Koncepcja C09. Otwieranie dwustronne.

TECHNOLOGIA:

Głównym składnikiem organizmów żywych, w tym roślin – jest oczywiście woda, zatem nie trudno zgadnąć, że podstawowym systemem podtrzymania życia terrarium roślinnego jest nawadnianie. W terrarystyce kubaturowej chętnie korzystamy z systemów zraszania. Zwykle dysze zraszające instalowane są w stropie gabloty zbiornika. W zależności od wielkości projektu oraz zastosowanych roślin ilość dysz może być od kilku do kilkunastu (bywa, że i do 30-stu w podziale strefowym).  Kilkanaście dysz może pobrać do kilku litrów czystej wody na dobę (zwłaszcza w początkowym etapie rozruchowym), której z kolei nadmiar musi zostać odebrany z gabloty jako zużyta, zanieczyszczona i przynajmniej odprowadzona do kanalizacji. Przy tak znacznym dobowym zużyciu wody konieczna jest jej ciągła jej produkcja – filtracja osmotyczna, magazynowanie i periodyczne zasilenie nawozami odżywczymi.

Drugim, w mojej ocenie, bardzo istotnym system, a wyjątkowo często niedocenianym i pomijanym układem jest mechaniczna wentylacja. Gotowe zestawy terrariów są zwykle wyposażone jedynie w kratki, siatki wentylacji grawitacyjnej – co dla wielu niewymagających, szybkorosnących roślin jest względnie wystarczające. Jednak wentylacja grawitacyjna nie pozwala kontrolować wilgotności w terrarium, a zbyt duża powoduje więcej problemów z utrzymaniem i higieną, a dla wielu roślin jest wręcz szkodliwa. Jeszcze większy problem jest w przypadku wysokich, wielostrefowych gablot. Brak zasilania ciągłym strumieniem świeżego powietrza może powodować zagniwanie lub przerost porostów, glonów i grzybów, o zaparowanych szybach i zaciekach nie wspominając.

O ile nie hodujemy w terrarium wrażliwych zwierząt lub owadów do układu wentylacji możemy wpiąć umiarkowane dozowanie CO2 z wysokociśnieniowej butli.

Ostatnim ważnym elementem technologicznym jest automatyczny dozownik nawozów. Jego zadaniem jest wzbogacenie w składniki odżywcze wyprodukowanej wody do nawadniania.

Koncepcja C09. Schemat technologiczny

MATERIAŁY i ARANŻACJA:

Wąskie w podstawie przestrzenie zawsze sprawiają kłopot z doborem materiałów i budową kompozycji aranżacji, a dwustronne zbiorniki dodają wręcz jej pikanterii. Jeśli terrarium ma spełnić walory dekoracyjne wnętrza lokalu układ korzenni winien być strefowy równocześnie horyzontalnie jak i wertykalnie. W ten sposób zapewnimy wyraźnie się różniących kilka obszarów o odmiennych stopniach wilgotności jak i oświetlenia. Im więcej takich naturalnie wydzielonych rejonów tym większe zróżnicowanie roślin można wprowadzić do terrarium. Tej wielkości i struktury korzenie nie jest łatwo zdobyć, ale jest to możliwe. Klejenie i solidne związanie aranżacji jest niezbędne. Jestem fanem masywnych konarów i do budowy tego projektu zastosuję drewno mangrowca. W pracowni NATUREINHOUSE gotowych do wykorzystania mam zwykle kilkanaście dużych, w tym 1.5-2.0m sztuk. Materiał cechuje trwała w czasie wytrzymałość, w tym pod obciążeniem krzewiących się roślin.

Koncepcja C09. Propozycja aranżacji korzennej terrarium.

ROŚLINY:

Charakter tego zbiornika, tj. wąski, ale dość wysoki z masywną aranżacją korzenną mocno ogranicza rośliny raczej jedynie do epifitów. Przewiduję obsadzenie terrarium Neoregeliami oraz średniej wielkości liścia Philodendronami. Całość z pewnością uzupełnię drobnymi orchideami z rodzaju Restrepia oraz moimi ulubionymi paprociami z rodzaju Bolbitis. To trzon, natomiast pozostałe rośliny dobiorę już po zbudowaniu aranżacji, podaniu oświetlenia i zraszania, a zatem końcowej ocenie przydatności odmian do poszczególnych stref i zakamarków.

W przypadku zainteresowania podobnym projektem lub dyskusją koncepcyjną zapraszam do kontaktu.

Pozostaję do dyspozycji.

Marek Marzoch

+48 660 578 797

marek.marzoch@natureinhouse.com