Akwarium roślinne

Jak założyć akwarium roślinne na zamówienie Klienta ?

Co charakteryzuje naturalne akwarium w stylu japońskim ? Czym właściwie jest akwarium roślinne ? Czy wielogatunkowe akwarium z Kryptokorynami, Anubiasami i Ludwigiami nazwiemy roślinnym ? Czy do wymagającego i technicznie zaawansowanego akwarium roślinnego możemy wpuścić niezliczoną ilość różnorodnych, kolorowych rybek ? Czym jest akwarium dekoracyjne ? Z jakich etapów składa się zakładanie akwarium roślinnego ? W końcu, jaka jest różnica pomiędzy akwarium roślinnym, a akwarium wielogatunkowym ?

Są to pytania, na które śmiało można kreślić odpowiedzi, jednak ramy akwarystyki roślinnej są na tyle elastyczne, że wielu interlokutorów będzie forsowało swoje argumenty odrzucając inne. Zatem czy zasadne jest ich stawianie ? To zależy od okoliczności i punktu widzenia dyskutantów, chociaż odważę się nad nimi pochylić.

Akwarium roślinne a wielogatunkowe, czyli zdefiniowanie różnic.

Po pierwsze, pozwolę sobie przedstawić swoją własną definicję na akwarium roślinne oraz ogólne założenia technologiczne. To habitat imitujący naturalne warunki wodne z przeważającą częścią akwenu zaopatrzony technicznie w procesy intensyfikujące wegetację roślin głównie w formie submersyjnej, względnie rosnących na linii brzegowej (emersyjnej). Ryby akwariowe oraz inne skorupiaki stanowią jedynie uzupełnienie biotopu i nie są obligatoryjne. Takie akwarium roślinne zwykle stanowi ozdobny element harmonijnego wnętrza lokalu, imitując zielony ogród lub krajobraz w formacie mikro (diorama).

W przypadku ogólnego, wielogatunkowego akwarium z roślinami zauważalne są odwrócone role i priorytety dla Użytkownika lub Właściciela. To nie flora ani aranżacja wewnętrzna (hardscape), a ryby i inne wodne zwierzęta są w głównym spektrum zainteresowania, pasji i miłości. Rośliny akwariowe występują, chociaż nie muszą lub są jedynie uzupełnieniem i subtelnym dodatkiem zbiornika wodnego.

Czym akwarium roślinne różni się technologicznie od ogólnego ?

Oprócz wspomnianych wcześniej priorytetów i celów estetycznych oraz wizualnych, główną różnicą są parametry wody, a te są determinowane odmiennym wyposażeniem. Ozdobne akwarium naturalne zasilam wodą z filtracji osmotycznej, dedykowanymi płynami oraz gazem CO2, które są niezbędne dla roślin, a zwłaszcza gatunków wymagających. Z drugiej strony wysokie nasycenie wody składnikami odżywczymi dla roślin bywa szkodliwe dla zwierząt akwariowych, a w skrajnych przypadkach nawet dla nich zabójcze. W akwarium ogólnym jest odwrotnie – to zdrowie ryb jest najważniejsze, więc wspomaganie flory kosztem zwierząt jest niewskazane, a wręcz niedopuszczalne. Zatem ograniczenia nawożenia akwarium wielogatunkowego automatycznie uszczupla rozmaitość roślin zdolnych do wegetacji. Akwarium roślinne jest znacznie bardziej zaawansowane technologicznie od ogólnego, ponieważ ilość i funkcja urządzeń wspomagających hodowlę roślin jest kluczowa.

Na forach akwarystycznych jest wiele wątków i dyskusji podważających konieczność stosowania rozbudowanych, nowoczesnych systemów technologicznych (akwariów potocznie nazywanych HT od High-Tech). W przeważającej większości to prawda, można prowadzić akwarium roślinne zastępując nowinki techniczne tanimi i uproszczonymi systemami, jak np. CO2 z bimbrowni, nawozy z soli, kulki gliniane pod żwir, lub wręcz je eliminując. Akwarium, którego flora wykorzystuje do życia składniki odżywcze zawarte w podłożu oraz produkty przemiany materii pochodzących od lokatorów nazywamy analogicznie Low-Tech (LT). Przy czym, aby osiągnąć w projekcie LT soczystą zieleń pozbawioną nieproszonych glonów to obsługa akwarium wymaga doświadczenia i praktycznie codziennego wglądu, oceny i działań higienizacyjnych.

Jednym słowem można się spodziewać permanentnego balansowaniu na granicy oczekiwanego rezultatu. Z drugiej strony, zamawiający założenie roślinnego akwarium na wymiar Klient zwykle oczekuje uproszczenia jego obsługi oraz trwałego efektu wizualnego, nawet kosztem dopłaty do jego wyposażenia. Zatem odpowiedź brzmi – tak, aby uzyskać efektowne, zdrowe, duże akwarium roślinne wykonane u Klienta to wymagana będzie zaawansowana jego technologia.

Czy akwarium roślinne wymaga zaawansowanej technologii ?

Rynek akwarystyczny (zarówno słodkowodny jak i morski) jest obecnie mocno nasycony nowinkami technicznymi. Producenci i wykonawcy przebijają się coraz to nowszymi produktami, rozwiązaniami i systemami. Sam osobiście wykorzystuję technologie przemysłowe przy projektowaniu i wykonawstwie ozdobnych projektów akwarystyki roślinnej i terrarystyki tropikalnej realizowane na zamówienia moich Klientów. I nie myślę jedynie o biernej implementacji, ale o ciągłym rozwoju i poszukiwaniu sprawnych, wydajnych i trwałych rozwiązań do indywidualnych potrzeb końcowego Użytkownika. A to właściwie tylko połowa sfery zagadnienia, ponieważ osobną kwestią jest architektura i komponowanie szklanych habitatów roślinnych w coraz to znakomitszych pomieszczeniach mieszkalnych czy nietuzinkowym umeblowaniu.

Każde nowe akwarium roślinne badam i analizuję jego przestrzeń pod katem dodatkowych usprawnień, które skrupulatnie notuję i wdrażam w kolejnych realizacjach. Nie obawiam się mocnego stwierdzenia, że obecny dostęp do technologii zarówno materiałowych jak i wykonawczych pozwala swobodnie nazywać współczesne roślinne akwaria nowoczesnymi, a przykładem może być akwarium w zabudowie meblowej.

Przyznaję, że amatorsko zakładając akwarium roślinne na potrzeby własne, dyskusja o formule nie ma większego znaczenia. Akwarysta, zwłaszcza doświadczony realizuje swoje plany dostosowane do osobistych możliwości i umiejętności. Można założyć, że wie co robi i ma przemyślany cel nie tylko wizualny, ale również oszacowane nakłady pracy, które będzie musiał zaangażować na podtrzymanie efektu długofalowego. Przynajmniej w teorii, bo w praktyce bywa różnie, ale pomijam ten wątek. Natomiast innym prawem rządzi się profesjonalne wykonanie roślinnego akwarium na zamówienie Klienta. Klient płaci i wymaga. Tylko, że wielu Inwestorów na akwarystyce zna się jedynie pobieżnie, a w konsekwencji brakuje im wiedzy i doświadczenia, aby prowadzić i utrzymać akwarium roślinne. To oczywiście nie jest żaden wstyd ani ujma. 

Zatem dlaczego robię z tego dylemat ? Ponieważ założenie akwarium nie kończy się po zalaniu zbiornika wodą i włączenia wtyczek do prądu, czego Klient nie zawsze jest w pełni świadomy. W sukurs przychodzimy my – Wykonawcy – aby uzmysłowić potencjalnego końcowego Użytkownika o zakresie szans i ryzyka projektu akwarium roślinnego. Na podstawie swoich doświadczeń okołoprojektowych wnioskuję, że istotne jest omówienie priorytetów i celów z Inwestorem już na wczesnych etapach koncepcyjnych, kładąc mocny nacisk na wyłuszczenie obsługi akwarium po jego uruchomieniu.

Albo rybki, albo akwarium, czyli frazeologizm wiecznie żywy.

I wcale nie mam na myśli forsować odpłatny serwis akwarium u Klienta, a raczej dopasować projekt akwarium nie tyle do chęci Inwestora, co do jego faktycznych możliwości i umiejętności. Kiedy na moje pytania otrzymuję bezrefleksyjne odpowiedzi typu „poradzę sobie” to zaczynam mieć wątpliwości. Kwestionowanie kompetencji Klienta brzmi zbyt obcesowo ? Być może, ale wychodzę z założenia, że lepiej zwerbalizować konstruktywną krytykę na etapie projektowania i przygotowania budowy niż z rozpaczą obserwować marniejące akwarium roślinne oraz podupadające morale Inwestora. A proszę mi uwierzyć widziałem takie.

Zabrzmi to kolokwialnie, ale im bardziej roślinne ma być akwarium roślinne tym więcej pracy dla utrzymania zdrowia i kondycji będzie wymagało. Automatyzacja procesów podtrzymania życia usprawnia i odejmuje sporo trudu, ale nie eliminuje go całkowicie. Każdy projekt ekosystemu wodnego wymaga obsługi, kontroli, pomiarów, doglądania, analizowania zmian, zakupu i wymiany mediów. Akwarium roślinne potrzebuje poświęcenia przynajmniej 2h tygodniowo, a najlepiej 10-15 minut co dzień. Do tego cyklicznie co kilka miesięcy kilku dodatkowych godzin na grubsze zabiegi jak czyszczenie filtrów lub wymianę pustej butli CO2. Poradnik dla Użytkowników – jak dbać o akwarium zawarłem w osobnym artykule. Jeśli Użytkownik zlekceważy zabiegi higienizacyjnej wtedy biotop zlimituje swój potencjał, urodę i efekt dekoracyjny celowego lokalu mieszkalnego.

Aranżacja wewnętrzna - hardscape, czyli jak urządzić akwarium roślinne.